Aieta Vetere en de Monte Calimaro

Op de Monte Calimaro, een van de bergen die de binnenkom van Aieta omsluiten, ligt de archeologische vindplaats Aieta Vetere, de eerste nederzetting van het dorp. Het verhaal is dat van een wachtpost. De kom, vruchtbaar en doorkruist door een beekje, werd al sinds de protohistorie bewoond en bewerkt, met landbouwvilla’s van de Oenotriërs en de Lucaniërs; die laatsten bouwden in de 5e-4e eeuw v.Chr. op de Calimaro de eerste uitkijkversterking, om het gebied te verdedigen tegen de Grieken van Thurii, die vanuit het dal van de Mercure-Lao via de Piani del Carro van Tortora optrokken. Eeuwen later namen de Byzantijnen, die de kom tot hoofdplaats van een tourma maakten, de burcht over en versterkten hem tegen Goten en Longobarden uit Laino, en gaven ze de nederzetting de naam Aieta, als een adelaar op de top. Met de Normandische verovering waren er geen vijanden meer om in de gaten te houden en werd de post verlaten: het leven verplaatste zich naar de kam waar nu het dorp ligt. De zichtbare resten op de berg worden toegeschreven aan de eerste middeleeuwse nederzetting van Aieta, die teruggaat tot omstreeks het jaar 1000.