Belvedere Marittimo

Belvedere Marittimo is een gemeente van ongeveer 8.900 inwoners in de provincie Cosenza, tussen Diamante en Sangineto, aan de kust van de Alto Tirreno Cosentino. De naam zegt alles: het oude dorp zit op een rotsige uitloper zo’n 150 meter boven zee, en van daarboven glijdt de blik langs de Riviera dei Cedri; aan zijn voet, op het strand, is de Marina gegroeid. Een kasteel dat in 1490 naar de regels van de renaissance werd herbouwd, een kapel met het jaartal 1091 in het portaal gebeiteld en een houten kruisbeeld uit 1711 maken het dorp tot een halte vol geschiedenis.

Geografie

Het grondgebied valt uiteen in twee afzonderlijke kernen. Het middeleeuwse dorp bezet een rotsige uitstulping op ongeveer 150 meter hoogte, met huizen die steil afdalen naar het smalle dal van de rivier de Soleo. Aan de kust, een tiental meter boven zeeniveau, strekt zich de jongere Marina di Belvedere Marittimo uit, waar stranden, woningen en toeristische voorzieningen zich concentreren; de landtong Capo Tirone tekent haar kustlijn. Daarachter is het platteland bezaaid met tientallen gehuchten en buurtschappen (Laise, Sant’Andrea, Petrosa, Calabro, San Nicola, Trifari, Quattromani, Oracchio, San Giorgio) en een deel van de gemeente hoort bij het Nationaal Park Pollino. Het klimaat is dat van de Tyrreense kust: bijzonder zachte winters, hete maar niet verzengende zomers.

Geschiedenis

De geschiedenis van Belvedere begint lang vóór het dorp. Langs de Soleo, op het plateau Galiso bij Oracchio, publiceerde de historicus Giovanni Amellino tussen 1886 en 1890 de graven van een prehistorische gemeenschap uit de 10e–9e eeuw v.Chr. In de 7e eeuw v.Chr. vestigden Bruttische groepen zich op de heuvels rond de Monte La Caccia in kleine kernen van herders en boeren die wijn verbouwden en terracotta, dakpannen, amforen en kruiken maakten; de Marina was hun inschepingsplaats. De graven van Capo Tirone (4e–3e eeuw v.Chr.), met terracotta kettingen, bronzen spiegels en aardewerk naar Griekse smaak, vertellen over de banden tussen die Bruttiërs en de kolonies van Magna Graecia. In de Romeinse tijd stonden hier een villa d’otium in de vlakte van de Cotura, een hellenistische boerderij in Sant’Ianni, een pers om druiven te treden in San Giorgio en nog een villa (1e–3e eeuw n.Chr.) aan de noordgrens, richting Quattromani.

Het huidige dorp ontstaat met de Normandiërs: in die tijd plaatst de overlevering de eerste kern van het kasteel, uitgebreid door de Staufen en door de Anjou tot residentie verbouwd. In 1287 vernieuwde de leenheer Ruggero Sangineto vesting en stadsmuur. Aan het eind van de vijftiende eeuw was het leen van de Sanseverino di Bisignano, die in 1490, onder koning Ferrante van Aragon, het kasteel naar de militaire maatstaven van de renaissance herbouwden; het wapen van de vorst staat nog op de poort van de ommuring. In 1599 begonnen de broeders van Santa Maria del Pianto aan de kerk die in de achttiende eeuw de naam van het Santissimo Crocifisso zou krijgen, en in 1622 ging de heerlijkheid Belvedere en Diamante over op de prins van Bisignano Tiberio Carafa. Het gemeentewapen werd in 1931 erkend, de blauwe banier dateert van 1930. Belvedere is verzusterd met Belvedere Langhe, Belvedere Ostrense, Belvedere di Spinello, het Spaanse Ceuta en het Israëlische Mitzpe Ramon.

Bezienswaardigheden

Het kasteel beheerst het dorp. De Normandisch-Staufische kern, de Anjou-residentie en de verbouwing van eind vijftiende eeuw zijn nog in het metselwerk af te lezen: de consoles van de kroonlijst herinneren aan oplossingen van het kasteel van Imola, de torens aan die van de Calabrische en Apulische kastelen uit dezelfde tijd (Corigliano, Taranto, Otranto), en recente studies hebben het ontwerp in verband gebracht met meesters als Giuliano da Maiano, Francesco di Giorgio Martini en Antonio Marchesi da Settignano. Boven de toegangspoort van de ommuring prijkt het wapen van Ferrante van Aragon.

Aan de rand van het dorp, tegen de oude muren op de helling naar de Soleo, oogt de kerk van het Santissimo Crocifisso eenvoudig en bereidt niet voor op wat ze bewaart: een monumentaal houten kruisbeeld uit 1711, gesneden en beschilderd, ontworpen door Pietro Frasa, een Milanese geestelijke en predikant die datzelfde jaar op 33-jarige leeftijd in Foggia stierf. De dode Christus, het hoofd gezonken op de rechterschouder en het lichaam in een spiraal gedraaid, herhaalt het kruisbeeld van de kathedraal van Foggia en toont de invloed van het realisme van Caravaggio; het snijwerk werd in Napels onder leiding van Frasa uitgevoerd, en een verband met het atelier van Giacomo Colombo is voorgesteld. Dit beeld deed de broederschap van naam veranderen, die tot 1708 Santa Maria del Pianto heette.

In het dorp staan ook de Chiesetta del Rosario, met het jaartal 1091 in het zandstenen portaal gebeiteld, een van de oudste monumenten van de plaats, en het geboortehuis van de heilige Daniele Fasanella, de patroon. In de buurtschap Rocca staat nog een Romeinse wachttoren met vierkante plattegrond. Het Museo della Memoria Storica “Città di Belvedere Marittimo” in de Via Castel Ruggiero toont getrouwe replica’s van de archeologische vondsten uit het gebied, waarvan de originelen bewaard worden in het Stedelijk Museum van Cosenza, in de depots van het museum van Reggio Calabria en in Sibari.

Feesten, vuur en ambachten

Elk jaar ontvangt het dorp Note di Fuoco, een in 2007 ontstaan vuurwerkfestival waarin de drie sterkste landen in het vak het drie tot zes dagen lang tegen elkaar opnemen; de eerste editie trok tweehonderdduizend toeschouwers. De religieuze feesten volgen de vertrouwde kalender: de heilige Daniele Fasanella, de patroon, met feest en markt van 13 tot 20 oktober; het Heilig Kruis op 22 juni; op 13 december het feest ter ere van Luigi Pollio en Riccardo Barbato. De economie verbindt het strandtoerisme van de Marina met de verwerking van de cederappel, de citrusvrucht die de Riviera haar naam geeft, en met een traditie van kleibewerking die in het verleden meerdere meesterambachtslieden telde.

Belvedere aan de Riviera dei Cedri

Belvedere Marittimo is de eerste gemeente ten zuiden van Diamante langs de kust van de Alto Tirreno Cosentino en opent het zuidelijke deel van de Riviera dei Cedri, dat verdergaat met Sangineto, Bonifati en Cetraro. Zijn station is ook het referentiestation voor Sangineto, waarvan de halte sinds 2010 gesloten is. Landinwaarts verbindt de opname van een deel van het grondgebied in het Nationaal Park Pollino het dorp met de bergen, volgens het patroon dat de hele kust kenmerkt: de zee vóór, de Apennijnen achter.

Bereikbaarheid

Belvedere Marittimo ligt aan de rijksweg SS18 Tirrena Inferiore en heeft het station Belvedere Marittimo aan de lijn Battipaglia–Reggio Calabria, dat ook het referentiestation voor Sangineto is. Met de auto vanaf de snelweg A2 del Mediterraneo: vanuit het noorden afrit Lagonegro nord, dan SS585 en SS18 naar het zuiden; vanuit het zuiden afrit Falerna en SS18 naar het noorden. Vanaf de Marina klimt een weg naar het middeleeuwse dorp. De dichtstbijzijnde luchthaven is Lamezia Terme.