Porta del Sangue i miejsca pamięci waldensów

Porta del Sangue to główne wejście do dawnych murów Guardia Piemontese: łuk z otoczaków, fragmentów cegieł i ledwie obrobionych kamieni spojonych zaprawą. Nazwę zawdzięcza nocy 5 czerwca 1561 roku. Po tym, jak rzymska Inkwizycja narzuciła waldensom miasteczka zarządzenia zakazujące im zgromadzeń, mówienia po oksytańsku i małżeństw między sobą, wspólnota się zbuntowała; wojska wicekróla Neapolu pod wodzą Marina i Ascania Caracciolo, które 29 maja splądrowały już San Sisto, stanęły pod murami. Według najbardziej rozpowszechnionej relacji feudał Salvatore Spinelli wprowadził pięćdziesięciu żołnierzy przebranych za więźniów: nocą otworzyli tę bramę i rzeź pochłonęła setki ludzi, zrzucanych z wieży, zabijanych mieczem lub palonych, a siedemdziesiąt domów stanęło w płomieniach. Krew, jak mówi tradycja, spłynęła z zamku zaułkami aż za bramę. Kilka kroków dalej otwiera się mała Porta Carruggio, boczne wejście w murach.

Na starym mieście pozostały drzwi z judaszem, otwieranym tylko od zewnątrz: narzuciła je Inkwizycja po rzezi, by przybyli w XVII wieku dominikanie mogli kontrolować życie prywatne przymusowo nawróconych ocalałych. Jedne, odrestaurowane, można obejrzeć w Muzeum Waldensów, co najmniej troje przy ulicach. Na piazza Chiesa Valdese, gdzie stała świątynia reformowanych wzniesiona z Gian Luigim Pascale w 1559 roku, znajduje się Skała z Val Pellice, płyta alpejskiej skały przywieziona w 1975 roku z Torre Pellice z wersetem Izajasza „Spójrzcie na skałę, z której was wyciosano”; pod nią tablica wylicza 118 nazwisk zabitych mieszkańców. Od 2008 roku 5 czerwca jest Dniem Pamięci, a Muzeum Waldensów w Centrum Kulturalnym „Gian Luigi Pascale”, ponownie otwarte w 2011 roku w 450. rocznicę rzezi, opowiada tę historię dokumentami i eksponatami.