Bonifati

Bonifati (Bunìfati po kalabryjsku) to gmina licząca około 2500 mieszkańców w prowincji Cosenza, na wybrzeżu Alto Tirreno Cosentino, między Sangineto a Cetraro. Stara osada leży na wysokości 425 metrów na północno-zachodnich zboczach Catena Costiera, wtulona między dwa wzgórza; z dala od niej, 23 metry nad morzem, rozciąga się Cittadella del Capo, nadmorska część gminy, która wyrosła dzięki turystyce plażowej. Przez wieki ośrodek rolniczy, Bonifati zachowuje na starym mieście ruiny zamku, kościoły z dziełami od XVI do XVIII wieku i szereg szlacheckich rezydencji, a na terenie gminy stoją wieże z różnych epok, od XII do XVI wieku.

Geografia

Teren gminy opada od Catena Costiera aż do morza i graniczy z Cetraro, Sangineto i Sant’Agata di Esaro. Oprócz głównej miejscowości obejmuje wiele przysiółków: Cirimarco, Cittadella del Capo, Iardino, Paneduro, Pero, San Candido, San Lorenzo, Sparvasile, Telegrafo, Timpone i Torrevecchia. Na pasie wybrzeża Cittadella del Capo obejmuje też dzielnice Paneduro (zwaną Bonifati Lido), Santa Maria i Telegrafo. Historyczna osada zajmuje natomiast wzgórze, między dwoma wzniesieniami zwieńczonymi wielkimi krzyżami: legenda głosi, że pod krzyżami pochowano króla i królową zamku.

Historia

Początki Bonifati powierzono tradycji. Opowieść przekazywana z ojca na syna mówi o bogatym kupcu, który zatrzymał się ze służbą i wierzchowcami przy szałasach pasterzy w miejscu zwanym Vaccaro i zapytał ich, co robią; gdy odpowiedzieli, że wypasają zwierzęta swego pana, miał wykrzyknąć po łacinie „Bene facite!” („Dobrze czynicie!”), słowa tak niezwykłe dla tych pasterzy, że dały nazwę miejscu: benefacite, a potem benefate. Według innej tradycji osadę założyli uchodźcy z antycznego miasta Hiele, którzy przybyli tu po tym, jak wojska Roberta Guiscarda zrównały je z ziemią w 1057 roku. Pierwszy udokumentowany fakt pochodzi z mniej więcej dwóch stuleci później: w 1270 roku nazwa Castel Bonifati oznacza lenno, które Karol I Andegaweński nadał Gismondowi Palmieriemu w podzięce za pomoc w podboju Królestwa Neapolu. Zamek, przypisywany Normanom i datowany na XIII wiek, zniszczyli Andegawenowie w drugiej połowie XV wieku. Na wybrzeżu Cittadella del Capo (po łacinie Civitatula Capitis) jest utożsamiana z Fellą (Φήλλα), grecką kolonią, która długo żyła z rolnictwa i rybołówstwa, a w XVI wieku została zdobyta przez Turków Barbarossy. Przez wieki zwykły ośrodek rolniczy, gmina przeżyła w ostatnich dziesięcioleciach ważny rozwój dzięki turystyce plażowej na wybrzeżu tyrreńskim.

Co zobaczyć

Na starym mieście stoją ruiny Castel Bonifati, twierdzy wzniesionej dla obrony terenu. Sanktuarium Najświętszej Maryi Panny Różańcowej, z XVI wieku i niegdyś część klasztoru dominikanów, kryje XVIII-wieczną figurę Madonny del Rosario, drewniane figury świętych Dominika i Wincentego wyrzeźbione w 1734 roku przez Francesca di Nardo, XVII-wieczny drewniany krucyfiks przypisywany ojcu Umile da Petralia, fresk Madonny w Chwale i intarsjowaną drewnianą chrzcielnicę. Klasztor św. Franciszka z Paoli, poświęcony Santa Maria di Loreto, zbudował w latach 1518–1520 pasterz Giovanni Mercorelli dzięki wsparciu finansowemu sędziego Niccolò Colono; przechowuje drewnianą figurę świętego. Mały XVII-wieczny kościół del Calvario mieści obraz Chrystus niosący krzyż między świętymi Piotrem i Pawłem Dirka Hendricksza (1601) i marmurową Madonnę z Dzieciątkiem Giandomenica Mazzola, podarowaną 15 sierpnia 1535 roku przez Pietrantonia Sanseverino, księcia Bisignano. Kościół Annunziata, barokowy i podzielony na trzy części, ma XVI-wieczną grupę rzeźbiarską Zwiastowania, XVIII-wieczne drewniane stalle Fra Gennara da Bonifati i XVIII-wieczną figurę Matki Bożej Bolesnej.

Pałace i wieże

Poza kościołami i ruinami twierdzy stare miasto zachowuje szereg szlacheckich rezydencji: Palazzo Favarulo, Palazzo Barbieri, Palazzo Scamardi-De Aloe, Palazzo del Principe i Palazzo Francesco De Aloe, a także XVI-wieczną Torre di Porta Malvitana. W innych miejscach gminy stoją kolejne wieże z różnych epok: Torre del Capo, datowana na XII wiek, XV-wieczna Torre Parise i XVI-wieczna Torre di Fella, natomiast Torre del Telegrafo, również z XVI wieku, została zniszczona i pozostawiła nazwę dzielnicy. Na terenie gminy znajduje się też Palazzo del Capo.

Święta i tradycje

Patronką Bonifati jest św. Maria Magdalena, czczona 22 lipca. W pierwszą niedzielę października miasteczko obchodzi święto Madonny del Rosario, związane z dominikańskim sanktuarium. W Cittadella del Capo w trzecią niedzielę sierpnia odbywa się święto wotywne św. Franciszka z Paoli, patrona Kalabrii i ludzi morza. W nadmorskiej części kościoły są nowe: parafialny San Francesco di Paola, konsekrowany 25 marca 1973 roku i odnowiony w 2006 roku, oraz San Michele Arcangelo z 1924 roku; w pozostałej części gminy stoją kościół parafialny Immacolata Concezione (1913), Santa Rosa da Lima (1991), Sant’Anna (1995) i nieczynny kościółek San Lorenzo.

Jak dojechać

Wybrzeże Bonifati obsługuje stacja Capo Bonifati na linii tyrreńskiej; przecina je droga krajowa 18 Tirrena Inferiore, wzdłuż której ciągnie się Cittadella del Capo; znad morza droga prowadzi do osady na wysokości 425 metrów. Samochodem autostradą A2 del Mediterraneo: od północy zjazd Lagonegro nord, potem SS585 Fondo Valle del Noce do wybrzeża i SS18 na południe; od południa zjazd Falerna i SS18 na północ. Najbliższe lotnisko to Lamezia Terme.