Acquappesa

Acquappesa (U Casàle po kalabryjsku) to gmina licząca około 1700 mieszkańców w prowincji Cosenza, na południowym odcinku Alto Tirreno Cosentino, między Cetraro a Guardia Piemontese. Nazwa opowiada o krajobrazie: „zawieszona woda”, od wodospadu w okolicy. Niewielki, ale stromy teren wznosi się od sześciu kilometrów wybrzeża aż do niemal tysiąca metrów Monte Pistuolo i obejmuje przysiółek Terme Luigiane, gdzie biją źródła siarkowe znane od starożytności; stały się one symbolem gminy i trafiły nawet do jej herbu.

Geografia

Gmina zajmuje 17,75 km², z czego 7 porastają lasy, i obejmuje też eksklawę oddzieloną od reszty terenu, zwaną Pistuolo e Spaliota. Na wybrzeżu długości około 6 km, nad Morzem Tyrreńskim, granica biegnie na północy wzdłuż potoku Fiumicello, a na południu wzdłuż rzeki Bagni; sąsiednie gminy to Cetraro, Guardia Piemontese, Fagnano Castello i Mongrassano. Za wybrzeżem teren szybko się wznosi: główne wzniesienia to Quercia Rotonda (302 m), Rupe del Diavolo (301 m), Balze della Mortilla (364 m), Cozzo del Greco (626 m), Cozzo Moleo (675 m) i Monte Pistuolo (972 m). Wody spływają do morza rzeką Bagni oraz potokami Acqua fetida, Fiumicello, Morgione i Sorbo. Miejscowości to osada zwana U Casàle, Castagnola, Intavolata, Marina i Terme Luigiane.

Historia

Najnowsza historia Acquappesy splata się z dziejami sąsiedniej Guardia Piemontese i term, które obie społeczności dzielą. W 1927 roku obie gminy połączono w jedną, Guardia Piemontese Terme, której nazwa nawiązywała właśnie do Terme Luigiane; w 1945 roku połączoną gminę zlikwidowano i Acquappesa odzyskała samodzielność. Do dziś własność źródeł jest podzielona: siedem dwunastych należy do Acquappesy, a pięć dwunastych do Guardia Piemontese. Wody zawdzięczają nazwę księciu Luigiemu, hrabiemu Aquili, który w XIX wieku był ich pierwszym patronem. Tuż przed końcem stulecia dotarła kolej: stację Acquappesa otwarto 31 lipca 1895 roku wraz z odcinkiem linii tyrreńskiej z Praia d’Ajeta do Sant’Eufemia Marina, a później zdegradowano do przystanku. 9 kwietnia 1955 roku gmina otrzymała herb i chorągiew dekretem Prezydenta Republiki.

Co zobaczyć

Sercem Acquappesy są Terme Luigiane, przysiółek i park termalny zasilany wodami siarkowymi znanymi od starożytności i cenionymi w leczeniu chorób skóry. Wokół źródeł narodziła się też legenda: opowiada się, że przybyła tu królowa, która nie mogła mieć dzieci, a wody uczyniły ją płodną. Termy to także miejsce sportu: Giro d’Italia kończyło tu pięć etapów. W głębi lądu leży osada U Casàle, a wzniesienia aż po Monte Pistuolo i lasy, około dwóch piątych terenu, pokazują górskie oblicze gminy za plecami morza.

Giro d’Italia w Terme Luigiane

Terme Luigiane wielokrotnie były metą etapu Giro d’Italia. Pierwszy raz w 1993 roku, gdy piąty etap wygrał Dmitrij Konyszew; potem w 1995 roku siódmy etap wygrał Maurizio Fondriest, w 1999 roku czwarty etap Laurent Jalabert, a w 2003 roku trzeci etap Stefano Garzelli. Ostatni finisz miał miejsce w 2017 roku, gdy szósty etap wygrał Silvan Dillier.

Herb i patronka

Herb Acquappesy, nadany w 1955 roku, przedstawia na błękitnym polu srebrną fontannę o dwóch czaszach, tryskającą srebrem; chorągiew to błękitny płat. Fontanna przypomina źródło termalne Terme Luigiane, znane od starożytności, i wiąże tożsamość gminy z jej wodami, tymi samymi, od których pochodzi nazwa miejscowości. Patronką jest Santa Maria del Rifugio, czczona 2 lipca. Mieszkańcy to acquappesani.

Jak dojechać

Przez Acquappesę biegnie droga krajowa 18 Tirrena Inferiore, a obsługuje ją stacja Acquappesa, przystanek na linii tyrreńskiej z pociągami regionalnymi. Samochodem autostradą A2 del Mediterraneo: od północy zjazd Rende/Cosenza nord i SS107 do Paoli, potem SS18 na północ; od południa zjazd Falerna i SS18 na północ. Najbliższe lotnisko to Lamezia Terme.