Praia a Mare

Praia a Mare to gmina licząca około 6200 mieszkańców w prowincji Cosenza, pierwsza, jaką napotyka się jadąc kalabryjskim wybrzeżem tyrreńskim z Basilicaty. Miasteczko powstało jako nadmorska część Aiety i usamodzielniło się dopiero w 1928 roku; dziś żyje z turystyki plażowej, a sławę zawdzięcza wyspie Dino, która zamyka zatokę od południa swoimi morskimi grotami.

Geografia

Teren gminy jest niewielki, ale szybko się wznosi: od plaż na poziomie morza do 1158 metrów wzniesień Catena Costiera, stanowiących tło miasteczka. Na północy rzeka Noce wyznacza granicę z Basilicatą; na południu otwiera się aluwialna równina rzeki Lao. Klimat jest śródziemnomorski, z gorącymi latami i deszczami skupionymi zimą. Naprzeciw osady Fiuzzi wyrasta wyspa Dino, jedna z tylko dwóch wysp Kalabrii (druga to wyspa Cirella w Diamante).

Historia

Praia narodziła się jako wioska rybaków i rolników wciśnięta między Noce a skalną ostrogę zamykającą równinę Lao. Nazwa ma stare i dyskutowane korzenie: Plaga Sclavorum, „plaża Schiavoni”, na pamiątkę handlu towarami i ludźmi wzdłuż tego wybrzeża, albo Plaga Slavorum od kolonii Słowian; u podstaw leży w każdym razie greckie plagia, „plaża”. Przez wieki osada była nadmorską częścią Aiety, miasteczka położonego trzy godziny marszu wyżej, i nazywała się Praia d’Aieta.

W 1928 roku osada stała się samodzielną gminą pod obecną nazwą i przez kilka lat wchłonęła nawet gminy Aieta i Tortora, które odzyskały niezależność w 1937 roku. Między latami sześćdziesiątymi a dziewięćdziesiątymi miasteczko szybko rosło dzięki inwestycjom grupy Marzotto i rodziny Agnelli, które uczyniły je na pewien czas jednym z głównych ośrodków tekstylnych Kalabrii. Dziś gospodarka kręci się wokół morza, z niewielką produkcją oliwy, roślin leczniczych i mirtu, który obficie rośnie na wyspie Dino.

Co zobaczyć

Miejscem najdroższym mieszkańcom jest sanktuarium Madonna della Grotta, wykute w naturalnej grocie na wzgórzu. Tradycja, spisana w XVII wieku przez Girolama Marafiotiego, opowiada, że w sierpniu 1326 roku turecki statek niewytłumaczalnie zatrzymał się na wodach przy wyspie Dino: załoga zrzuciła winę na drewnianą figurę Madonny z Dzieciątkiem przechowywaną przez chrześcijańskiego kapitana, który zamiast wyrzucić ją do morza, zostawił ją w grocie na brzegu. Znalazł ją młody niemy pasterz z Aiety, który pobiegł do wsi i odzyskał mowę; przeniesiona do kościoła macierzystego w Aiecie, figura miała sama wrócić do swojej groty, gdzie czczona jest do dziś. Co roku w połowie sierpnia figura jest niesiona w procesji ulicami i po morzu.

Wzdłuż wybrzeża pozostały dawne umocnienia: Rocca di Praia, warowny zespół z XIV wieku o normańskiej konstrukcji; Fortino Fumarulo, wzniesione w XVI wieku przez panów Aiety dla ochrony wybrzeża; oraz Torre di Fiuzzi, jedna z największych wież okolicy, zbudowana przeciw najazdom saraceńskim na 15-metrowej skale, gdzie stała już wieża andegaweńska. Na brzegu rozpoznać można także betonowe bunkry z II wojny światowej. Grotta delle Sardine przypomina o połowach siecią cianciorro, którą dawniej łowiono sardynki. W miasteczku Muzeum miejskie gromadzi ponad dwieście dzieł sztuki nowoczesnej i współczesnej podarowanych przez włoskich i zagranicznych artystów.

Wyspa Dino

Kilka metrów od plaży Fiuzzi wyspa Dino jest symbolem Praia a Mare i należy do terenu gminy. Jej ściany kryją groty morskie, które zwiedza się łodzią: Grotta Azzurra, nazwana tak od intensywnej barwy wody w jej wnętrzu, i Grotta del Leone, gdzie skała przypomina sylwetkę leżącego lwa. Na wyspie obficie rośnie mirt, który społeczność zaczęła uprawiać i przetwarzać także na stałym lądzie.

Życie miasteczka: festiwale, plaże i Giro d’Italia

Lato w Praia ma swoje stałe punkty: Praia World Festival, międzynarodowy przegląd muzyki etnicznej na piazza della Resistenza; Premio Sonora, poświęcone muzyce filmowej; salon kulturalny „Praia a Mare con…”, sprowadzający na piazza Italia filozofów i pisarzy; a od 2017 roku Prajacoustic fest, koncerty akustyczne stowarzyszenia cantiere505. Plaże otrzymały Błękitną Flagę, a od 2010 roku Zieloną Flagę pediatrów dla wybrzeży przyjaznych dzieciom.

Praia to także kraina kolarstwa: Giro d’Italia kończyło tu etap dwa razy w ostatnich latach, ze zwycięstwami Diega Ulissiego w 2016 i Sama Bennetta w 2018 roku, i za każdym razem kolejny etap ruszał z miasteczka. W piłce nożnej lokalny klub, powstały z fuzji z Tortorą, gra na stadionie gminnym Mario Tedesco.

Jak dojechać

Praia a Mare obsługiwana jest przez stację Praja-Ajeta-Tortora na tyrreńskiej linii Salerno–Reggio Calabria. Samochodem dojeżdża się autostradą A2 del Mediterraneo: z północy zjazd Lagonegro nord, potem SS585 Fondo Valle del Noce i SS18; z południa zjazd Falerna i SS18 na północ. Najbliższe lotnisko to Lamezia Terme.