San Nicola Arcella

San Nicola Arcella to gmina licząca około 2000 mieszkańców w prowincji Cosenza, na górnym wybrzeżu tyrreńskim Cosenzy między Praia a Mare i Scaleą. Miasteczko stoi na urwisku 110 metrów nad morzem; u jego stóp skalne ramię zamyka zatokę w kształcie naturalnego portu. Latem liczba mieszkańców mnoży się z jednego powodu: Arcomagno, kamiennego łuku, który kryje jedną z najczęściej fotografowanych plaż Kalabrii.

Geografia

Wybrzeże San Nicola mierzy około 3 km i dzieli się na trzy zatoki. Jadąc od Scalei, najpierw napotyka się Baia Azzurra, długą około siedemset metrów, z górami w tle i widokiem na wyspę Dino oraz saraceńską wieżę; schodzi się do niej krętą drogą między willami nad morzem, którą miejscowi nazywają „małym Positano Kalabrii”. Dalej ciągnie się środkowe wybrzeże z małą promenadą wykutą w skale, a za Arcomagno — okolica Arcomagno: tu otwierają się Arco di Enea, mniejszy łuk, przy którym według legendy przybił statek trojańskiego bohatera, caletta del Monaco (czyli Gran Canale Marinella) z wysepką Scorzone, miniaturową Dino, oraz groty ze śladami prehistorii. Kilometr głębokich piaszczystych plaż sięga granicy z Praia a Mare.

Historia

Historia San Nicola zaczyna się gdzie indziej: w Laos, greckim mieście u ujścia Lao, a potem w rzymskim Lavinium, którego mieszkańcy, wypędzeni malarią równiny i najazdami Saracenów, wspięli się na wzniesienia i w czasach bizantyjskich dali początek Scalei i jej osadzie. Ta osada nazywała się San Nicola dei Greci; dopiero za Burbonów stała się „Arcellą” — słowo to nawiązuje do skalnej twierdzy (arx po łacinie), na której stoi miasteczko.

W 1799 roku porządek administracyjny generała Championneta przypisał ją do kantonu Lauria. W XIX wieku książę Pietro Lanza Branciforte, żeniąc się z Eleonorą, ostatnią dziedziczką Spinellich ze Scalei, odziedziczył lenno i ufortyfikowany folwark w contrada Dino, „il Palazzo”, zbudowany w XVIII wieku przez księcia Antonia Spinellego i zamieniony na letnią rezydencję. Jego osadnicy wraz z miejscowymi rybakami zbudowali pierwsze regularne jądro miasteczka, Casaletto, „domy dworu”: do dziś tak nazywa się najstarsza część.

Lenno trwało do zniesienia feudalizmu przez Francuzów w 1806 roku; w 1811 San Nicola zapisano jako część Scalei, a samodzielną gminą stała się w 1912 roku, z Michele Tenutą jako pierwszym wybranym burmistrzem.

Co zobaczyć

Arcomagno to powód, dla którego przyjeżdża się do San Nicola: skalna ostroga wysoka około 20 metrów, otwierająca się jak brama na plażyczkę i grotę. Dawna nazwa brzmiała Grotta Saracena, bo służyła Saracenom za przejście i schronienie; obecna narodziła się w latach pięćdziesiątych z pocztówki, na której turysta napisał „Arco Magno”, a pocztówka odniosła taki sukces, że nazwa się przyjęła. Plaża Arcomagno z Grande Canale Marinella otrzymywała Błękitną Flagę przez osiem lat z rzędu, do 2026 roku.

Na cyplu między Baia Azzurra a plażą portową wznosi się Torre Crawford, czyli Torre San Nicola, piętnastowieczna placówka przeciw Saracenom. Nazwę zawdzięcza amerykańskiemu pisarzowi Francisowi Marionowi Crawfordowi, który mieszkał w niej na przełomie XIX i XX wieku i umieścił tu akcję opowiadania For the Blood Is the Life: historii Cristiny, dziewczyny z San Nicola, która stała się wampirzycą, a jej grób miałby się znajdować w niższej wieżyczce za wieżą.

Na górze starówka, czyli Casaletto, ciągnie się wzdłuż corso Biagio Lomaco między uliczkami, placykami (Alessandro Siciliano, Altieri, Gloria), dziewiętnastowiecznymi kamienicami i muralami opowiadającymi historię miasteczka, od założenia po sceny wiejskiego życia. W centrum stoi kościół macierzysty św. Mikołaja z Tolentino, świętego, od którego gmina bierze nazwę. Przestronny i jasny taras widokowy spogląda na trzy regiony (Kalabrię, Basilicatę i Kampanię), wyspę Dino, pałac książąt Lanza di Trabia i plażę portową, a latem gości pokazy filmowe, koncerty i festyny.

Życie miasteczka

Święto patrona, św. Mikołaja z Tolentino, 10 września, rozpoczyna się procesją i mszą w kościele macierzystym, a dalej są iluminacje, stragany, scena na starówce z teatrem i muzyką na żywo, sztuczne ognie i wieczorna procesja z orkiestrą. Lato przynosi inne wydarzenia, jak „Borgo delle note” i „Crawford in Riviera dei Cedri”, poświęcone pisarzowi z wieży. Obok turystyki, która rozwinęła bazę noclegową, trwają hodowla i produkcja serów.

Jak dojechać

Przez San Nicola Arcella przebiega droga krajowa SS18, łącząca ją z autostradą A2 del Mediterraneo (z północy zjazd Lagonegro nord, potem SS585 i SS18; z południa zjazd Falerna i SS18 na północ). Przystanek kolejowy miasteczka zlikwidowano w grudniu 2010 roku: stacjami odniesienia są Scalea-Santa Domenica Talao i Praja-Ajeta-Tortora na linii tyrreńskiej. Najbliższe lotnisko to Lamezia Terme.