Paola

Paola, licząca około 15 000 mieszkańców, jest najludniejszą gminą górnego wybrzeża tyrreńskiego Cosenzy i wyznacza jego południową granicę. Nazwa pochodzi od łacińskiego pabula, „pastwiska”, ale świat zna miasto dzięki jednemu człowiekowi: świętemu Franciszkowi z Paoli, urodzonemu tu w XV wieku, patronowi Kalabrii i ludzi morza. Jego sanktuarium w dolinie za miastem ściąga pielgrzymów z całego Południa i uczyniło z Paoli jeden z celów kalabryjskiej turystyki religijnej.

Geografia

Teren gminy, 42,88 km², wznosi się od morza do 1389 metrów góry Cozzo Cervello w Catena Costiera, oddzielającej wybrzeże od doliny Crati. Miasto ma dwie dusze: nadmorską, wzdłuż kolei i drogi krajowej 18, oraz górną, wzgórzową, gdzie stare miasto pnie się ku sanktuarium w zielonej, wciśniętej dolinie potoku Isca. Graniczy z Fuscaldo na północy, San Lucido na południu, a w głębi lądu z Montalto Uffugo i San Fili.

Historia

Rzymskie ruiny i stanowiska archeologiczne w contrada Cutura i przy via Sant’Agata świadczą, że miejsce było zamieszkane w starożytności, ale Paola, którą zwiedza się dziś, jest przede wszystkim dziecięciem XVI wieku. Był to złoty wiek miasta: sława św. Franciszka, zmarłego w 1507 i kanonizowanego w 1519 roku, ściągała wiernych z całej Kalabrii, a Paola rosła i piękniała pałacami, ulicami i fontannami w okresie intensywnej działalności budowlanej i artystycznej. Z tej epoki pochodzi też lenno markizów Spinelli, których dokumenty już na początku wieku wspominają wielką fontannę publiczną.

Święty pozostał nicią przewodnią dziejów miasta. W 1921 roku jego sanktuarium podniesiono do rangi bazyliki mniejszej; w 2000 roku, na Jubileusz, otwarto nową aulę liturgiczną; w 2008 roku miasto zakończyło obchody pięćsetlecia jego śmierci, a w 2020 roku, pięćset lat po kanonizacji, Konferencja Episkopatu Kalabrii ogłosiła bazylikę sanktuarium regionalnym. Wojna zostawiła widoczny ślad: brytyjskie bombardowanie z lipca 1943 roku zrównało z ziemią długie schody i okoliczne domy, podczas gdy fontanna u ich stóp ocalała; miesiąc później bomba spadła do potoku obok sanktuarium i nie wybuchła — dziś jest wystawiona przy Via dei Miracoli.

Co zobaczyć

Sanktuarium św. Franciszka leży na wysokości 178 metrów, na końcu doliny Iski. Dociera się na obszerny plac: szesnastowieczna stara bazylika przechowuje w barokowej kaplicy nieliczne relikwie świętego pozostałe w Paoli (reszta jest w Tours we Francji), klasztor z ogrodem różanym i freskami z jego życia oraz erem z 1436 roku, ciasne podziemne pomieszczenia, w których Franciszek żył z pierwszymi braćmi. Od łuku po prawej zaczyna się Via dei Miracoli: piec do wypału cegieł, niewybuch z 1943 roku, źródło Cucchiarella, z którego piją pielgrzymi, Diabelski Most z odciskiem stopy z legendy i Grota Pokuty. Nowa bazylika, otwarta w 2000 roku, mieści dzieła Brunona d’Arcevii i organy Mascioni o 44 głosach.

W contrada Gaudimare, pod kościołem Carmine, schodzi się schodami do kościoła Sotterra: podziemnej sali długości szesnastu metrów, prawdopodobnie z IX–X wieku, zasypanej przez osuwiska i powodzie potoku Palumbo i odkrytej na nowo w 1874 roku, z freskami w duchu bizantyjskim (Wniebowstąpienie w absydzie, Zwiastowanie, karmiąca Madonna z Granatem) i graffiti pozostawionymi przez średniowiecznych pielgrzymów.

W mieście fontanna Siedmiu Kanałów u stóp schodów to piętnastowieczny wodopój, który stał się pomnikiem: siedem maszkaronów z piaskowca, wielki basen z 1636 roku z wizerunkiem świętego i jego cudami oraz tarcze z pawiem, symbolem Paoli i zakonu minimitów. Wokół skupia się Rocchetta, stara dzielnica uliczek, łuków, loggii i kamiennych portali, z Porta di San Francesco u wejścia do miasta, Wieżą Zegarową, domem rodzinnym świętego, fontanną „Pisciariddi” na piazza del Popolo i zamkiem normańsko-aragońskim. Obraz dopełniają Badia ze swoją wieżą, Torre del Soffio i Palazzo Scorza; dwa muzea, Muzeum św. Franciszka i Muzeum sztuki sakralnej Don Salvatore Stillo, gromadzą religijną pamięć miasta.

Święta św. Franciszka

Kalendarz Paoli obraca się wokół jej świętego. 27 marca wspomina się jego narodziny, a 2 kwietnia, w święto kanoniczne, śmierć; uroczyste obchody odbywają się od 1 do 4 maja, z procesjami lądowymi i morskimi z biustem świętego i jego płaszczem. Płaszcz jest sercem najbardziej ukochanej legendy: przewoźnik odmówił przeprawienia Franciszka z wybrzeża kalabryjskiego do Mesyny, a święty przepłynął cieśninę, żeglując na własnym płaszczu. Stąd tytuł patrona ludzi morza, obok tytułu patrona Kalabrii.

Jak dojechać

Paola to węzeł komunikacyjny wybrzeża: jej stacja na linii tyrreńskiej jest punktem przesiadkowym na linię Paola–Cosenza, z miasta odchodzi droga krajowa 107 do Cosenzy i na Silę, a droga krajowa 18 przecina je z północy na południe. Samochodem z A2 del Mediterraneo: z północy zjazd Rende/Cosenza nord i SS107 do wybrzeża, z południa zjazd Falerna i SS18 na północ. Najbliższe lotnisko to Lamezia Terme.