Paola

Paola is met ongeveer 15.000 inwoners de meest bevolkte gemeente van de bovenste Tyrreense kust van Cosenza en markeert haar zuidgrens. De naam komt van het Latijnse pabula, „weiden”, maar de wereld kent de stad om één man: Franciscus van Paola, hier geboren in de vijftiende eeuw, patroon van Calabrië en van de zeelieden. Zijn heiligdom, in het dal achter de stad, trekt pelgrims uit heel Zuid-Italië en heeft Paola tot een van de bestemmingen van het Calabrische religieuze toerisme gemaakt.

Geografie

Het grondgebied, 42,88 km², stijgt van de zee tot de 1.389 meter van de Monte Cozzo Cervello, in de Catena Costiera die de kust scheidt van het Crati-dal. De stad heeft twee zielen: de marina, langs de spoorlijn en de rijksweg 18, en het hoge, heuvelachtige deel, waar het oude centrum omhoogklimt naar het heiligdom in het groene, smalle dal van de beek Isca. Ze grenst aan Fuscaldo in het noorden, San Lucido in het zuiden en, landinwaarts, Montalto Uffugo en San Fili.

Geschiedenis

De Romeinse ruïnes en de archeologische vindplaatsen van de contrada Cutura en de via Sant’Agata tonen dat de plek in de oudheid bewoond was, maar het Paola dat je vandaag bezoekt is vooral een kind van de zestiende eeuw. Het was de gouden eeuw van de stad: de roem van Sint-Franciscus, gestorven in 1507 en heilig verklaard in 1519, bracht gelovigen uit heel Calabrië, en Paola groeide en verfraaide zich met paleizen, straten en fonteinen in een periode van intense bouw- en kunstactiviteit. Uit die tijd stamt ook het leengoed van de markiezen Spinelli, wier documenten al aan het begin van de eeuw de grote openbare fontein noemen.

De heilige bleef de rode draad van de stadsgeschiedenis. In 1921 werd zijn heiligdom verheven tot basilica minor; in 2000, voor het Jubeljaar, opende de nieuwe liturgische ruimte; in 2008 sloot de stad de vieringen van de vijfhonderdste sterfdag af en in 2020, vijfhonderd jaar na de heiligverklaring, riep de Calabrische bisschoppenconferentie de basiliek uit tot regionaal heiligdom. De oorlog liet een zichtbaar spoor na: het Britse bombardement van juli 1943 vaagde de lange trap en de huizen eromheen weg, terwijl de fontein aan de voet ervan bleef staan; een maand later viel een bom in de beek naast het heiligdom zonder te ontploffen, en vandaag staat hij tentoongesteld langs de Via dei Miracoli.

Wat te zien

Het heiligdom van Sint-Franciscus ligt op 178 meter hoogte, aan het einde van het Isca-dal. Je komt aan op een ruim voorplein: de oude zestiende-eeuwse basiliek bewaart in de barokke kapel de weinige relieken van de heilige die in Paola bleven (de rest is in Tours, Frankrijk), het klooster met de rozentuin en de fresco’s van zijn leven, en de kluis van 1436, de krappe ondergrondse ruimtes waar Franciscus met zijn eerste broeders leefde. Vanaf de boog rechts begint de Via dei Miracoli: de steenoven, de niet-ontplofte bom van 1943, de Cucchiarella-bron waar pelgrims drinken, de Duivelsbrug met de voetafdruk uit de legende en de Boetegrot. De nieuwe basiliek, geopend in 2000, herbergt werken van Bruno d’Arcevia en een Mascioni-orgel met 44 registers.

In de contrada Gaudimare daal je onder de Carmine-kerk via een trap af in de kerk van Sotterra: een zestien meter lange ondergrondse zaal, waarschijnlijk uit de negende–tiende eeuw, bedolven door aardverschuivingen en overstromingen van de beek Palumbo en herontdekt in 1874, met fresco’s in Byzantijnse stijl (de Hemelvaart in de apsis, de Annunciatie, de zogende Madonna van de Granaatappel) en graffiti van middeleeuwse pelgrims.

In de stad is de Zeven Kanalen-fontein aan de voet van de trap een vijftiende-eeuwse drinkbak die een monument werd: zeven zandstenen maskers, een bekken uit 1636 met de afbeelding van de heilige en zijn wonderen, en de schilden met de pauw, symbool van Paola en van de orde van de Minimen. Eromheen klit de Rocchetta, de oude wijk van steegjes, bogen, loggia’s en stenen portalen, met de Porta di San Francesco aan de stadsingang, de Klokkentoren, het geboortehuis van de heilige, de „Pisciariddi”-fontein op de Piazza del Popolo en het Normandisch-Aragonese kasteel. De Badia met haar toren, de Torre del Soffio en het Palazzo Scorza vervolledigen het beeld; twee musea, het Museum van Sint-Franciscus en het museum voor religieuze kunst Don Salvatore Stillo, verzamelen het religieuze geheugen van de stad.

De feesten van Sint-Franciscus

De kalender van Paola draait om zijn heilige. Op 27 maart wordt zijn geboorte herdacht en op 2 april, het canonieke feest, zijn dood; de plechtige vieringen vinden plaats van 1 tot 4 mei, met processies over land en over zee met de buste van de heilige en zijn mantel. De mantel staat centraal in de meest geliefde legende: een schipper weigerde Franciscus van de Calabrische kust naar Messina over te zetten, en de heilige stak de zeestraat over zeilend op zijn eigen mantel. Vandaar zijn titel van patroon van de zeelieden, naast die van patroon van Calabrië.

Bereikbaarheid

Paola is het vervoersknooppunt van de kust: het station aan de Tyrreense spoorlijn is het overstappunt met de lijn Paola–Cosenza, vanuit de stad vertrekt de rijksweg 107 naar Cosenza en de Sila, en de rijksweg 18 doorkruist haar van noord naar zuid. Met de auto vanaf de A2 del Mediterraneo: vanuit het noorden afrit Rende/Cosenza nord en SS107 tot de kust, vanuit het zuiden afrit Falerna en SS18 naar het noorden. De dichtstbijzijnde luchthaven is Lamezia Terme.