Papasidero

Papasidero is een gemeente van ongeveer 570 inwoners in de provincie Cosenza, in het binnenland van de Alto Tirreno Cosentino, in het Nationaal Park Pollino. Het dorp staat op een rots aan de voet waarvan de Lao stroomt, die zich hier over een kilometer of vijftien in een kloof heeft ingesneden, en het hele grondgebied, tussen 75 en 1.463 meter hoogte, vormt het natuurreservaat Valle del fiume Lao. In de buurtschap Nuppolara ligt de Grotta del Romito, een vindplaats uit het laat-paleolithicum met een van de oudste getuigenissen van prehistorische kunst in Italië: de inkrassing van een grote oeros, gedateerd op 14.000 tot 12.000 jaar geleden.

Geografie

Het gemeentelijk grondgebied ligt tussen 75 en 1.463 meter en valt samen met het natuurreservaat Valle del fiume Lao, in 1987 bij decreet van het ministerie van Milieu ingesteld en 5.200 hectare groot, binnen het Nationaal Park Pollino. De Lao, die in Basilicata ontspringt als de Mercure en zijn huidige naam krijgt bij het binnenkomen van Calabrië bij Laino Borgo en Laino Castello, stroomt over ongeveer 15 kilometer door Papasidero, diep ingesneden in een kloof; bij Orsomarso neemt hij de Argentino op, verlaat de kloof en mondt bij Scalea uit in de Tyrreense Zee. Papasidero grenst aan Aieta, Laino Castello, Mormanno, Orsomarso, Praia a Mare en Santa Domenica Talao; de gehuchten zijn Avena, Montagna, Nuppolara, Santo Nocaio, Tremoli en Vitimoso.

Geschiedenis

De geschiedenis van Papasidero begint lang vóór het dorp. In de Grotta del Romito is menselijke aanwezigheid gedocumenteerd van het Gravettien via het Epigravettien en het Mesolithicum tot in het Neolithicum, met vondsten van 23.000 tot 10.000 jaar geleden. In de oudheid heette de Lao Laus en vormde hij de grens tussen Lucaniërs en Bruttiërs. De naam wordt teruggevoerd op het Griekse Papàs Isidoros (Παπάς Ισίδωρος), een Byzantijnse basiliaanse monnik uit een Grieks-orthodox klooster in de streek; sommige Calabrische historici menen daarentegen dat Papasidero is ontstaan op het grondgebied van het antieke Skidros, een kolonie van Sybaris die Sybaris en Laos verbond, en dat de naam daarvan afkomstig is. Uit de middeleeuwen bewaart het dorp zijn stratenplan, met de moederkerk en het Normandisch-Zwabische kasteel bovenaan en de stadsmuur met zijn poorten.

Bezienswaardigheden

De Grotta del Romito bestaat uit een rotsabri en een grot, oorspronkelijk één ruimte, die kunstmatig werden gescheiden toen de grot als kluizenarij werd gebruikt. Op het rotsblok ertussen staat de inkrassing van de grote oeros (Bos primigenius), gedateerd op 14.000 tot 12.000 jaar vóór heden en qua stijl verwant aan de Frans-Cantabrische kunst; de vindplaats leverde de resten op van negen individuen van Homo sapiens en is nu te bezoeken, met loopbruggen, verlichting en een antiquarium. In het dorp culmineert het middeleeuwse historische centrum in de moederkerk van San Costantino en het Normandisch-Zwabische kasteel; van de oude poorten in de stadsmuur is nog die van de wisseling van de wacht bewaard. Op het grondgebied staat ook het heiligdom van Onze-Lieve-Vrouw van Constantinopel, uit de 17e-18e eeuw, gewijd aan de beschermheilige.

De Lao

De Lao onderscheidt zich onder de Calabrische rivieren door zijn waterrijkdom: het gemiddelde debiet ligt boven 12 m³/s, het vierde van de regio na de Crati, de Neto en de Coscile, en zelfs in de zomer zakt het nauwelijks onder 5 m³/s, dankzij de doorlaatbaarheid van het stroomgebied. Met een lengte van ongeveer 55 km stroomt hij door Papasidero in zijn meest ingesloten deel, een diepe kloof die hem, samen met de zuiverheid van het water, tot een bestemming maakt voor liefhebbers van rafting en kano. In het water leven beekforellen, rovella’s, alvers en palingen. De naam komt van de antieke Griekse kolonie Laos, een polis van Groot-Griekenland.

Wapen en beschermheiligen

Het wapen van Papasidero, verleend bij decreet van de president van de Republiek van 21 december 1978, is blauw met een berg met drie toppen in natuurlijke kleur, gedekt door drie gouden sterren met acht stralen. De sterren verwijzen naar het Latijnse sidereus, ‘sterrenrijk’, als klankspel op de plaatsnaam, en staan boven de rots waarop het dorp ligt; de gonfalon is een doek gedeeld in wit en blauw. De beschermheilige is Onze-Lieve-Vrouw van Constantinopel, gevierd op de dinsdag na Pinksteren; de medepatroon Sint-Rochus wordt gevierd op de zondag na 15 augustus. De inwoners heten papasideresi of papasironi.

Bereikbaarheid

Papasidero ligt in het binnenland, in het dal van de Lao, de rivier die na de gemeente te hebben doorkruist bij Scalea in de Tyrreense Zee uitmondt. Een van de buurgemeenten is Praia a Mare, aan de kust, met het station Praja-Ajeta-Tortora aan de Tyrreense lijn; vanaf de kust rijd je landinwaarts naar het dorp. De dichtstbijzijnde luchthaven van de regio is Lamezia Terme.